|
WORD
EXCEL
DOS
ANASAYFA
Dos
Komutları
Bilmiyorum haberi olmayan var mı? Windows 3.1
- 95 - 98 işletim sistemi msdos adı verilen
bir başka işletim sistemi altından çalıştırılırlar.
Bilgisayar önce msdos veya dos iletim sistemini
açar ve bu sistem altından windows çalıştırılır.
Bilgisayarınızda bir sorun oluştuğunda daha
önceden çıkartmışsanız Windows açılış disketi
ile, dos açılış disketi ile yada açılışta F8
tuşuna basıp "Sadece Komut İstemi"
seçeneği ile bilgisayarınızı açtığınızda karşınıza
siyah ve sadece yazıların olduğu bir ekran gelir.
Duruma göre önünüzde c:\> tarzında bir satır
ile karşı karşıya kalırsınız. Sisteminiz sizi
yarı yolda bırakmış ve dos un o bilinmez komut
sistemi ile başbaşa kalmışsınızdır. Bir nevi
hayatınız kararmış ve belkide bir daha o güzel
masaüstünüze dönemeyeceksinizdir. Her şey bitmiştir.
:(( . Sadece şakaydı :)) . Bu kadar yazıyı boşuna
yazmadık değil mi?
Dosun Mantığı
Artık bilgisayarda bir şeyler yapabildiğinizi
kanıtlamanızın zamanıdır. Sadece komutlar ve
siz. İşte bilgisayarın temellerindesiniz. Dos
işletim sisteminde mantık; bulunan satıra komutu
yazmak ve enter tuşuna basmaktan ibarettir.
Artık bilgisayarım, belgelerim, geri dönüşüm
kutusu yerine dosya ve dizinleriniz birde sürücüleriniz
vardır.
Sürücü Kavramı
Bilgisayarınız harddisk, floppy, cdrom gibi
sürücülerden oluşmaktadır. Hani Windows' da
Bilgisayarım isimli simgeyi çift tıkladığınızda
veya Linux da /dev/fd0, /dev/hda1... altına
baktığınızda gördüğünüz kısımlar gibi; A C D
E .... gibi sürücüleriniz olabilir. Bu sürücülerin
içerisine girebilmek için "c:", "d:",
"a:" gibi komutları kullanmamız gerekmektedir.
Dos da a: 1. Disket Sürücü, b: 2. Disket sürücü
olarak isimlendirilmektedir.
Dosya - Dizin Kavramı
Şimdi c: sürücüsüne geçtiniz fakat c sürücüsü
içerisinde neler var? Bunların içerisine nasıl
girebilirim diye düşünüyorsanız acele etmeyin
ve yazının devamını okuyun. Bilgisayarda dosyaları
barındırmak, kategorilere ayırmak ve arşivleme
yapmak için dizin adı verilen kısımlar vardır.
Bunlar bir sürücü içerisinde yada sürücü içerisindeki
başka bir dizin içerisinde bulunabilirler. İçerlerinde
başka dizin ve dosyaları barındırabilirler.
Düşünün ki Windows da Belgelerim klasörü bir
dizin, içerisindeki mp3 dosyalarımız birer dosya
ve resimler isminde ayrı bir klasörde ayrı bir
dizini oluşturmaktadır. Linux içerisinde /mnt/disk1
bir sürücü ve /mnt/disk1/ belgelerim bir klasördür
gibi. Dizinlerin içerisine girebilmek için cd
komutu kullanılmaktadır. cd <klasörün adı>
şeklinde kullanılmaktadır.
Dosya ve Klasör İsimleri
Dosya isimleri isim ve uzantıdan oluşmaktadır.
dosyaadı.uzantısı şeklinde de diyebiliriz. Dosya
isimleri en fazla 8, uzantıları ise en fazla
3 karakterden oluşmaktadır. Bir dosyanın isimi
olmak zorundadır, fakat uzantısı olmak zorunda
değildir. Dosyalar uzantılarına göre sınıflandırılmaktadır.
Örneğin uzantısı "bmp" olan bir dosya
Bit Eşlem Resim dosyasıdır. Fakat dosyaların
uzantıları değiştirilebildiği için bu özelliklerini
kaybedebilirler. "jpg" normalde bir
sıkıştırılmış resim formatı iken "mp3"
(MP3 Müzik Dosyası) uzantısı verildiğinde resim
dosyası olarak kalır fakat o dosyayı açan program
tarafından tanınamaz ve kullanılamaz hale gelmiş
sayılabilir. Yeniden "jpg" uzantısı
verildiği zaman eski görevini yerine getirebilmektedir.
Bir dosya adı ve uzantısı arasında "."
(nokta) bulunmaktadır.
Bulunduğumuz
Konum
Hangi sürücü içerisinde, hangi dizininde bulunduğumuz
çok önemlidir. Buna bulunduğumuz konum denir.
Gitmek istediğimiz yada üzerinde işlem yapmak
istediğimiz konuma ise hedef konum adı verilir.
Örneğin c: sürücüsü altında belgeler dizinin altında
iken bulunduğumuz konuma c:\belgeler\ adı verilir.
Eğer c: sürücüsü içerisinde herhangi bir dizin
içerisinde değilsek o zaman bulunduğumuz konum
c:\ olmaktadır.
Bundan sonra anlatılacak her konu bu temeller
üzerine dayalı olacaktır. Bu yüzden anlatılan
kısımları iyi anlamış olmanız çok önemlidir.
Komutlar
Komutlar genelde
Komut <Kaynak sürücü ve dosyalar> <Hedef
sürücü ve dosyalar> <parametreler>
şeklindedir.
Dir
İçerisinde bulunduğumuz yada belirttiğimiz başka
bir konumdaki dosya ve dizinleri listeler. Komut
biçimi;
dir <aranan dosya veya dizinin konumu> <aran
dosya veya dizinin adı> <parametreler>
*aranan dosya veya dizinin konumu : Aranan dosya
veya dizinin hangi konumda bulunulduklarını belirtir.
*arana dosya veya dizinin adı : Aranan dosya veya
dizinlerin adı ve uzantısını belirtir. Dosya -
Dizin adı ve uzantısında ? ve * anahtar elemanları
kullanılabilmektedir.
? anahtar elemanı herhangi bir harfin yerine geçmektedir
* anahtar elemanı bir harf veya harf grubunun
yerine geçmektedir.
Örneğin adı sinema olup uzantısı tek harfli olan
dosyaları belirtmek için sinema.? ; adı sinema
uzantısı belirtilmemiş dosyaları belirtmek için
sinema.* kullanılmaktadır
*parametreler : Aranan dosya ve dizinlerin özelliklerini
ve listeleniş biçimlerini belirtir
/p : Aranan dosya ve dizinlerin sayfaya sığmaması
halinde sığan kısmının ekrana listelenmesini ve
diğer kısımlarının listelenmesi için bir tuşa
basılmasının istenmesini sağlar. Kısaca arana
dosya veya dizinleri sayfa sayfa listeler
/w : Aranan dosya veya dizinlerin ayrıntılarının
gizlenerek sayfa içerisinde 5 sütun şeklinde yan
yana listelenmesini sağlar.
/o : Aranan dosya veya dizinlerin alfabetik sıraya
göre listelenmesini sağlar.
/s : Aranan dosya veya dizinlerin belirtilen konumun
altındaki dizinlerde de aranmasını sağlar.
/b : Aranan dosya veya dizinlerin ayrıntılı bilgilerini
vermeden tek sütun halinde alt alta listeler.
Örnekler :
Ö - 1 - Bulunduğunuz dizindeki tüm dosya ve klasörleri
listeleyiniz.
Ç - 1 - Dir
Ö - 2 - Bulunduğunuz dizindeki adı a ile başlayan
tüm dosyalar alfabetik bir şekilde sıralayınız.
Ç - 2 - Dir a*.* /o
Ö - 3 - Bulunduğunuz dizindeki adı 2 harfli ve
uzantısı exe olan tüm dosyaları yan yana ve sayfa
sayfa sıralayınız.
Ç - 3 - Dir ??.exe /w /p
Ö - 4 - c:\yedekler altındaki uzantısı bat olan
tüm dosyaları alt dizinleri de aratarak listeleyiniz.
Ç - 4 - Dir c:\*.bat /s /w
Cd (Change Directory)
Bulunduğumuz konumu değiştirmek, başka bir dizine
geçmek için kullanılır. Komut biçimi;
cd <dizin>
*dizin : Geçmek istenilen dizini belirtir.
Ö - 1 - c:\ bulunurken c:\yedekler dizinine geçiniz
Ç - 1 - cd yedekler
Ö - 2 - c:\ bulunurken c:\yedekler\resimler dizinine
geçiniz.
Ç - 2 - cd yedekler\resimler
Ö - 3 - c:\yedekler\resimler bulunurken c:\yedekler
dizinine geçiniz.
Ç - 3 - cd ..
Ö - 4 - c:\yedekler\resimler bulunurken c:\ konumuna
geçiniz.
Ç - 4 - cd \
Ö - 5 - c:\yedekler bulunurken d:\muzikler konumuna
geçiniz.
Ç - 5 - cd d:\qb
d:
Md (Make Directory)
Bulunduğumuz veya belirttiğimiz konum içerisinde
yeni bir dizin oluşturmak için kullanılır. Komut
biçimi;
md <dizin adı>
*dizin adı : Oluşturulmak istenilen dizini belirtir.
Ö - 1 - Bulunduğunuz konumda yedekler diye bir
dizin oluşturunuz.
Ç - 1 - md yedekler
Ö - 2 - c:\ konumunda iken d:\ konumunda müzik
diye bir dizin oluşturunuz.
Ç - 2 - md d:\müzik
Rd (Rename Directory)
Bulunduğumuz yada belirttiğimiz konumdaki dizini
silmek için kullanılır. Komut biçimi;
md <dizinadı>
*dizin adı : Silmek istenilen dizini belirtir.
Ö - 1 - Bulunduğumuz dizindeki yedekler isimli
dizini siliniz.
Ç - 1 - rd yedekler
Ç - 2 - c:\ konumunda ilken d:\müzik dizinini
siliniz.
Ö - 2 - rd d:\müzik
Not : rd komutu içeriği boş olan (içerisinde başka
bir dizin veya dosya bulundurmayan) dizinleri
silebilir.
Del (Delete)
Bulunduğumuz yada belirttiğimiz konumdaki, belirttiğimiz
dosyaları silmek için kullanılır. Komut biçimi;
del <konum><dosya adı> <parametreler>
*konum : Silinecek dosya yada dosyaların konumlarını
belirtir
*dosya adı : Silinecek dosya yada dosyaların adını
ve uzantısını belirtir. Burada * ve ? anahtar
elemanları kullanılabilir.
*parametreler : Silinecek dosya veya dosyaların
silinme özelliklerini belirtir.
/p : Silinecek dosya veya dosyaları silmeden önce
onaylanmasını ister. Her dosya için "silinsin
mi?" diye sorar.
Ö - 1 -Bulunduğunuz dizindeki tüm dosyaları siliniz.
Ç - 1 - Del *.*
Ö - 2 - Bulunduğunuz dizindeki bütün a harfi ile
başlayıp uzantısı exe olan dosyaları siliniz.
Ç - 2 - del a*.exe
Ö - 3 - c:\ konumunda bulunurken d:\ konumundaki
tüm uzantısı bat olan dosyaları silinmek istenip
istenmediğini sorgulatarak siliniz.
Ç - 3 - del d:\*.bat /p
Ren (Rename)
Bulunduğumuz yada belirttiğimiz konumdaki dosya
veya dizin adını değiştirmek için kullanılır.
Komut biçimi;
ren <dosya - dizin adı><yeni dosya -
dizin adı>
*dosya - dizin adı : Değiştirilecek dosya veya
dizinin adı ve uzantısını belirtir.
*yeni dosya - dizin adı : Değiştirilecek dosya
veya dizinin alacağı yeni isim ve uzantısını belirtir.
Ö - 1 - Bulunduğunuz dizindeki a.txt dosyasının
adını deneme.txt olarak değistiriniz.
Ç - 1 - ren a.txt deneme.txt
Ö - 2 - Bulunduğunuz dizindeki yedekler isimli
dizinin adını dosyalar olarak değistiriniz.
Ç - 2 - ren yedekler dosyalar
Ö - 3 - c:\ konumunda iken d:\yedek.zip dosyasının
adını dosya.xxx olarak degistiriniz.
Ç - 3 - ren d:\yedek.zip dosya.xxx
|